Trong hệ thống các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người, tội giết người được xem là một trong những tội danh đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến quyền sống – quyền cơ bản và tối thượng của con người được pháp luật bảo vệ. Việc nhận thức đầy đủ các quy định pháp luật về tội giết người có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng ngừa tội phạm cũng như bảo đảm quyền bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội- tội giết người theo quy định pháp luật hình sự.
I. Cơ sở pháp lý – Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
Tội giết người hiện được quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017). Theo đó, người nào cố ý tước đoạt tính mạng của người khác thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với khung hình phạt rất nghiêm khắc, tùy thuộc vào tính chất, mức độ và các tình tiết định khung- tội giết người theo quy định pháp luật hình sự.
II. Dấu hiệu cấu thành tội giết người– Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
Để xác định một hành vi có cấu thành tội giết người hay không, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ xem xét các yếu tố sau:
1. Khách thể của tội phạm
Hành vi xâm phạm đến quyền sống của con người – quyền được pháp luật hình sự bảo vệ tuyệt đối. – tội giết người theo quy định pháp luật hình sự.
2. Mặt khách quan
Thể hiện ở hành vi cố ý tước đoạt tính mạng người khác bằng bất kỳ phương thức, thủ đoạn nào như dùng vũ khí, hung khí nguy hiểm, đầu độc, bóp cổ, đâm chém… Hậu quả chết người là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành cơ bản của tội phạm này- tội giết người theo quy định pháp luật hình sự.
3. Mặt chủ quan
Người phạm tội thực hiện hành vi với lỗi cố ý (cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp). Tức là người đó nhận thức được hành vi của mình có thể làm chết người và mong muốn hoặc bỏ mặc hậu quả xảy ra.
4. Chủ thể
Người từ đủ 14 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự (trong trường hợp tội phạm đặc biệt nghiêm trọng).
Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, tội giết người có nhiều khung hình phạt khác nhau:
- Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm;
- Tù chung thân;
- Hoặc tử hình trong các trường hợp có tình tiết định khung tăng nặng như: giết 02 người trở lên, giết người dưới 16 tuổi, giết phụ nữ mà biết là có thai, giết người vì động cơ đê hèn, thực hiện tội phạm một cách man rợ, có tổ chức, thuê giết người hoặc giết người thuê…
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm – tội giết người theo quy định pháp luật hình sự.
III. Khung hình phạt đối với tội giết người – Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
Theo Bộ luật Hình sự 2015, người phạm tội giết người có thể phải chịu mức hình phạt từ mười hai năm tù đến hai mươi năm tù, tù chung thân hoặc tử hình tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi. Trường hợp phạm tội thuộc các tình tiết định khung tăng nặng như giết hai người trở lên, giết người dưới mười sáu tuổi, giết phụ nữ mà biết là có thai, thực hiện hành vi một cách man rợ, có tổ chức hoặc vì động cơ đê hèn thì mức hình phạt sẽ đặc biệt nghiêm khắc. Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung theo quy định của pháp luật- tội giết người theo quy định pháp luật hình sự.
IV. Phân biệt tội giết người với các tội danh liên quan – Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
Trong thực tiễn giải quyết án, việc phân biệt tội giết người với các tội danh khác như cố ý gây thương tích dẫn đến chết người, vô ý làm chết người hoặc giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở yếu tố lỗi và mục đích của người thực hiện hành vi. Việc định tội danh chính xác không chỉ bảo đảm xử lý đúng người đúng tội mà còn quyết định trực tiếp đến mức hình phạt áp dụng- tội giết người theo quy định pháp luật hình sự.
V. Quyền của người bị buộc tội trong vụ án giết người – Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
Trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử, người bị buộc tội vẫn được bảo đảm đầy đủ các quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 như quyền được biết lý do bị bắt, bị khởi tố, quyền trình bày lời khai, đưa ra chứng cứ, quyền nhờ luật sư bào chữa và quyền khiếu nại quyết định tố tụng khi có căn cứ cho rằng quyền lợi hợp pháp của mình bị xâm phạm– Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
VI. Ý nghĩa của việc tư vấn pháp lý kịp thời – Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
Tội giết người là tội danh có khung hình phạt cao nhất trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam. Hệ quả pháp lý của bản án không chỉ dừng lại ở hình phạt mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến nhân thân, lý lịch tư pháp và tương lai của người phạm tội cũng như gia đình họ. Vì vậy, khi phát sinh vụ việc liên quan, việc tham vấn luật sư kịp thời là giải pháp cần thiết để được hướng dẫn đúng quy định pháp luật, xây dựng phương án bào chữa phù hợp và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của mình– Tội giết người theo quy định pháp luật hình sự
Liên Hệ Văn Phòng Luật Sư Luật Trần Gia An
"Luật Trần Gia An" - "Điểm Tựa Pháp Lý Của Mọi Nhà"
- Điện thoại (Zalo): 0962 536 186 – 0773.032.703
- Facebook: Luật Trần Gia
- Website: https://luattrangiahcm.com/
- Youtube: Luật sư giỏi uy tín
- Địa chỉ: 43/02 đường số 40, khu phố 6, P. Linh Đông, Tp. Thủ Đức, Hồ Chí Minh.
